ఆర్యభట్టుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప శాస్త్రవేత్త మరియు గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. వేదాలు మరియు ఖగోళ శాస్త్ర గ్రంథాలలో అంతర్లీనంగా ఉన్న సున్నా విలువను ప్రపంచానికి విస్తృతంగా తెలియజేసినవాడిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. తన ఆర్యభటీయం అనే గ్రంథంలో తన కాలాన్ని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఆయన గ్రంథంలోని శ్లోకం ఈ విధంగా ఉంది:-
षष्ट्यब्दानां व्यतीतास्त्रयश्च युगपदः। त्र्यधिका विंशतिरब्दास्तदेव मम जन्मनोऽतीताः॥
(ఆర్యభటీయం క్రియాపాదం శ్లోకం 111-10)
కలియుగంలో 60 x 6 = 360 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యే సమయానికి తన వయస్సు 23 సంవత్సరాలు అని ఆయన పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల ప్రాచీన కాలంలోనే భారతదేశంలో గొప్ప శాస్త్రవేత్తలు ఉన్నారని, అప్పటికే కలియుగ సంవత్సరాల గణన కూడా ప్రాచుర్యంలో ఉందని అర్థమవుతుంది. పై శ్లోకం ప్రచురించబడని ఒక పాండులిపి నుండి తీసుకోబడింది. ముద్రిత గ్రంథంలో ఈ శ్లోకానికి భిన్నమైన పాఠాంతరం ఉంది. ఆ పాఠాంతరం ప్రకారం కూడా ఆయన కలియుగ సంవత్సరాలను కలిశకంగా పేర్కొన్నట్లు అర్థమవుతుంది.
षष्ट्यब्दानां व्यतीतास्त्रयश्च युगपदः। त्र्यधिका विंशतिरब्दास्तदेव मम जन्मनोऽतीताः॥
(ఆర్యభటీయం 111-10-11)
కలియుగ కాలంలో 3600 సంవత్సరాలు గడిచాయి. నేను జన్మించి 23 సంవత్సరాలు అయ్యాయి. అది క్రీ.శ. 21-3-499 అవుతుంది.
यस्मिन् कृष्णो दिवं यातस्तस्मिन्नेव तदाहनि।
प्रतिपन्नं कलियुगमिति प्राहुः पुराविदः॥
భాగవత మహాపురాణం వంటి గొప్ప గ్రంథాలలో శ్రీకృష్ణుడు అదృశ్యమైన రోజునే కలియుగం ప్రారంభమైందని పేర్కొనబడింది (12). పంచాంగంలో నమోదు చేసిన ప్రకారం కలియుగ గణన 5124 సంవత్సరాలు. ప్రతి సంవత్సరం కలిశకం పేరుతో ఈ గణన ముందుకు సాగుతుంది.