ఇటీవల 20వ శతాబ్దానికి చెందిన కేరళ కవి కేశవపండితుడు రచించిన రెండు సంస్కృత గ్రంథాలను నేను తెలుగులోకి అనువదిస్తున్నప్పుడు, కొలాభ్య శకం 1100వ సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఒక సూచన నాకు కనిపించింది. ఈ అరుదుగా వినిపించే కాలగణన గురించి స్పష్టత కోసం నేను తిరుపతిలోని శ్రీ వేంకటేశ్వర వేద విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతి ప్రొఫెసర్ రాణి సదాశివమూర్తిని సంప్రదించాను. ఆయన దయచేసి భారతీయ సంప్రదాయ శకాల సమగ్ర జాబితాను అందించారు. వాటిలో ప్రస్తుతం 2079వ సంవత్సరంలో ఉన్న కాలచూరి శకం మరియు 1702వ సంవత్సరంలో ఉన్న వలభి శకం కూడా ఉన్నాయి.
ఇంకా లోతుగా పరిశీలిస్తే, భారతదేశానికి స్వదేశీ అయిన గంభీరమైన అనేక కాలగణనల పరంపర వెలుగులోకి వస్తుంది. వీటిలో చాలా వివరాలు దివంగత పండితుడు శ్రీ కోట వెంకటాచలం రచించిన మహత్తర చారిత్రక పరిశోధనా గ్రంథం కలి శక విజ్ఞానంలో విస్తృతంగా లభిస్తాయి. అవి ఇవి:
యుధిష్ఠిర శకం: కలియుగ ఆరంభానికి కచ్చితంగా 36 సంవత్సరాల ముందు, క్రీ.పూ. 3138లో యుధిష్ఠిర చక్రవర్తి పట్టాభిషేకాన్ని సూచించే శకం.
జయాభ్యుదయ శకం: క్రీ.పూ. 3102లో ప్రారంభమై, మహాభారతం రచన ప్రారంభమైన కాలాన్ని సూచిస్తుంది.
కలి శకం: క్రీ.పూ. 3102లో కలి యుగం అధికారికంగా ప్రారంభమైన కాలగణన.
సాధారణ / లౌకిక శకం: శ్రీకృష్ణుడు తన భౌమ అవతారాన్ని ముగించిన వెంటనే ప్రారంభమైన శకం.
యుధిష్ఠిర కాలం (సప్తర్షి కాలగణన): కలి యుగం ప్రారంభమైన 26 సంవత్సరాల తరువాత, కచ్చితంగా క్రీ.పూ. 3076గా గుర్తించబడే ప్రత్యేక చారిత్రక కాలగణన.
సప్తర్షి శకం: యుధిష్ఠిర కాలంతో సన్నిహిత సంబంధం కలిగిన ఒక ప్రాచీన ఖగోళ మరియు చారిత్రక కాలగణన.
విక్రమ సంవత్: క్రీ.పూ. 57లో విక్రమాదిత్య చక్రవర్తి స్థాపించిన శకం.
శాలివాహన శకం: క్రీ.శ. 78లో ప్రారంభమైన ప్రసిద్ధ కాలగణన (ఇది కలి కాలగణనలో 3180వ సంవత్సరానికి సమానంగా సూచించబడింది).
ఈ భిన్నమైన కాలగణన వ్యవస్థలన్నీ సహజంగానే భారతదేశ వారసత్వానికి చెందినవే. ఒక చారిత్రక వ్యక్తి పేరుమీద ఒక శకం ఉండటం మాత్రమే అతని మహత్తర ప్రభావానికి, నాయకత్వానికి స్పష్టమైన సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది. ఇంతకాలంగా వినియోగంలో ఉన్న ఈ శకాల వెనుకనున్న ప్రాథమిక వ్యక్తుల పేర్లు ఆధునిక పాఠ్యపుస్తకాలలో పూర్తిగా కనబడకపోతే, మన జాతీయంగా లిఖితమైన చరిత్రను సంపూర్ణ చరిత్రగా పరిగణించలేం.